Umama waseKhayelitsha uthi isikole sibambe imiphumela kaGrade 11 yengane yakhe ngenxa ka-R500
Umama uthi indodana yakhe efunda uGrade 11 ayikayitholi imiphumela yayo kusukela ngoNdasa ngenxa ka-R500. Isikole siyakuphika lokhu. Umnyango uthi lokhu akuvumelekile.
Umama waseKhayelitsha uthi isikole samabanga aphakathi iKwaMfundo sibambe imiphumela yendodana yakhe efunda uGrade 11 kusukela ngoNdasa ngenxa ka-R500. Isikole sithi asikwenzi lokhu.
Umnyango Wezemfundo eWestern Cape uthi asikho isikole esivumelekile ukubamba imiphumela ngenxa yezimali zesikole ezingakhokhelwanga. Abazali abangakwazi ukukhokha bangafaka isicelo sokuxolelwa ekukhokheni noma bathinte ihhovisi lesifunda labo.
Umama waseKhayelitsha uthi isikole samabanga aphakathi iKwaMfundo asikaniki indodana yakhe efunda uGrade 11 umbiko wayo kusukela ngoNdasa ngoba kukhona imali engu-R500 angayikhokhanga.
Isikole sithi lokhu akulona iqiniso, kanti uMnyango Wezemfundo eWestern Cape uthi asikho isikole esivumelekile ukubamba umbiko wemiphumela ngenxa yezimali ezingakhokhelwanga.
USandisiwe Notyeka, umama wabantwana ababili, uthe akakawutholi umbiko wendodana yakhe kusukela ngoNdasa ka-2026. Akasebenzi, uphila ngemisebenzi yesikhashana, futhi imali ayitholayo uyisebenzisela ukuthenga ukudla.
Uthe akazi ukuthi yiziphi izifundo indodana yakhe ehlupheka kuzo. "Asazi lutho," kusho yena, enezela ngokuthi ufuna umnyango ungenelele. Uthe abazali abaningi esikoleni bangabazali abakhulisa izingane bodwa, abenza konke okusemandleni abo ukuqinisekisa ukuthi izingane zabo ziyaqhubeka nokufunda.
UNotyeka uthe uphatheke kabi ukuthi indodana yakhe iyona ehluphekayo ngenxa yokuthi yena akakwazanga ukukhokha. Ufisa ukuba abaphathi bezikole babe nesineke kakhudlwana. Uthe uzosebenza kanzima ukuze athole imali, kodwa okubaluleke kakhulu kuye ukudla kanye nemifaniswano yesikole yezingane zakhe.
UBusisiwe Luganga, oneminyaka engu-40, uthe iKwaMfundo yisikole esingakhokhisi zimali zesikole, kodwa imali eqoqelwa izinhlelo zesikole ibizwa ngokuthi yimali yesikole, futhi uma ingakhokhelwanga, imibiko yemiphumela ayikhishwa. Uthe abazali abaningi bancike ezimalini zosizo lukahulumeni, wabe esebuza ukuthi kulindeleke ukuthi ayithathephi imali engu-R500.
UYanga Mjingwana, usihlalo webhodi elilawula isikole, uthe akulona iqiniso ukuthi isikole sibamba imibiko yezifundo. Uthe uNotyeka uxhumene nothisha wekilasi noma uthishanhloko, futhi uzosizwa. Uthe bonke abazali abasenezikweletu zemali sebeyitholile imibiko yezingane zabo.
UMjingwana wameluleka ukuba aye esikoleni ayolungisa izinto futhi alande umbiko wemiphumela yendodana yakhe. Uthe isikole siye saziqonda izimo zabazali abafike bachaza ukuthi abakwazi ukukhokha. Uthe umzali ongasebenzi kufanele azise isikole ngesimo sakhe.
Okhulumela uMnyango Wezemfundo, uBronagh Hammond, uthe izikole azivumelekile ukugodla umbiko wemiphumela ngenxa yezimali ezingakhokhiwe. Uthe iKwaMfundo yisikole esingakhokhisi mali, kanti izimali zikhokhwa kuphela ezikoleni ezibiza izimali zesikole.
Uthe abazali abanenkinga yokukhokha kufanele bakhulume nesikole sabo ukuze kutholakale uhlelo lokukhokha olufanele. Abazali abangakwazi ukukhokha bangafaka isicelo sokuxolelwa ekukhokheni, kanti uma umbiko wemiphumela ugodliwe, bangaxhumana nehhovisi lesifunda, kusho yena.